zamknij okno

 

   Młodzieżowa aktywność ewangelickiej parafii w Wiśle zapisała w przeszłości piękne karty historycznych zdarzeń przy niestrudzonej służbie znamienitych duszpasterzy. Wyodrębnienie młodzieży, jako szczególnej grupy w pracy kościelnej nastąpiło na początku XX w., choć zainteresowanie młodzieżą przybierało pierwsze formy organizacyjne już w końcu XIX wieku. W 1898 r. zarejestrowano w Opawie "Ewangelickie Stowarzyszenie Młodzieńców w Wiśle" z ks. Jerzym Mrowcem, proboszczem wiślańskim na czele. Stowarzyszenie dało istotne ramy do konkretnej pracy młodzieżowej, zrazu obliczonej na kształtowanie zbożnych postaw, wolnych od nałogów i przemocy. Działalności Stowarzyszenia przyglądał się z bliska, przychylny tej idei, ówczesny Generalny Superintendent, ks. Juliusz Bursche (fot. obok), który często, począwszy od 1902 roku, odwiedzał życzliwą mu Wisłę, tym bardziej ze w 1903 r. stanęła na zakupionej przez niego parceli góralska "willa" - Zacisze. W 1932 roku powołany zostaje "Związek Polskiej Młodzieży Ewangelickiej" (skrót: ZPME) z prezesem Andrzejem Podżorskim. Już w pierwszym roku swej działalności wiślańskie koło ZPME organizuje Szkółkę Niedzielną dla dzieci, prowadzi działalność w sekcjach: odczytowej, chóralnej, którą przewodził kompozytor Jan Sztwiertnia oraz teatralnej z p. Karolem Sikorą. Duszpasterzem ZPME w Wiśle zostaje, pracujący od roku w wiślańskim zborze, 27-letni wikariusz ks. Andrzej Wantuła (fot. poniżej). Pod kierunkiem późniejszego biskupa Koło szybko się rozrasta, licząc pod koniec 1932 roku 54 członków i 33 osoby wspierające. W 1933 roku chór ewangelicki wyćwiczył 15 nowych pieśni. Biblioteka Związku liczyła 208 tomów. W latach 1933-1936 ks. Andrzej Wantuła redaguje w Wiśle, poczytny młodzieżowy miesięcznik: "Głos Młodzieży Ewangelickiej" drukujący krótkie rozmyślania, poezję religijną, aktualności młodzieżowe, związkowe, także z życia Kościoła Ewangelickiego w Polsce i na świecie. Były też artykuły o problematyce społecznej (walka z nałogami, zapobieganie ubóstwu oraz szeroko pojmowana edukacja - także rolnicza).
Doroczny VI Zjazd ZPME przeprowadzono, na samym początku ożywienia młodzieżowego, w Wiśle i Ustroniu (2-5.07.1932). Na X Zjeździe w 1936 w Cieszynie zdecydowano o rozpoczęciu budowy Domu Zborowego w Wiśle-Centrum. Realizacje tego ogromnego i nowoczesnego przedsięwzięcia nadzorował ks. Andrzej Wantuła, wybrany proboszczem w 1935 r. Przy budowie pracowała młodzież z Centrum oraz z nowopowstałego Kota ZPME w Jaworniku (w 1935) i Malince (w 1937).

   Od 1936 roku w Wiśle rozpoczyna swą służbę 28-letni działacz młodzieżowy ks. Władysław Pawlas (fot. obok poniżej), który już w 1934 r. prowadził administrację "Głosu Młodzieży Ewangelickiej" pracując wówczas w parafii ustrońskiej. Jako wiślański katecheta, a potem adiunkt, prowadzi gorliwą agitację wśród młodzieży, doprowadzając do utworzenia dwóch kolejnych Kół ZPME (w Malince - 1937 i Czarnem - 1938). W roku 1936 zostaje wybrany Prezesem Zarządu Głównego Związku Młodzieży Ewangelickiej woj. Śląskiego, pełniąc tę funkcję faktycznie do wybuchu II wojny światowej. Stały wzrost liczby członków i rozbudowę struktury organizacji obrazują dane statystyczne: w 1927 roku ZPME liczył 9 kół terenowych, a w 1937 już 44 koła i ok. 3000 członków. Za swą patriotyczną postawę działacza młodzieżowego zostaje wraz z proboszczem wiślańskim, ks. drem Andrzejem Wantułą, aresztowany 23.04.1940.
Uwięziony w hitlerowskim obozie koncentracyjnym w Mathausen-Gusen, tam też ginie pod koniec sierpnia 1940 r. Jego nazwisko widnieje na kilku tablicach pamiątkowych, w wiślańskiej szkole podstawowej w Centrum, w kaplicy cmentarnej "na Groniczku" i kościele ap. ap. Piotra i Pawła. Napis tej ostatniej brzmi:

Potomnym ku pamięci.
W sierpniu 1940 r zginął
śmiercią męczeńską w obozie koncentracyjnym w Mathausen-Gusen
KS. WLADYSŁAW PAWLAS
przyjaciel młodzieży, wierny Kościołowi i Ojczyźnie
pracował w parafii w latach 1936-1939.
"znam uczynki twoje" Apoc. r. 2,2 w.

   Po okresie okupacji, środowisko młodzieżowe, mocno osłabione i okaleczone (giną także: Jan Sztwiertnia - organista, kompozytor i nauczyciel - w sierpniu 1940, Michał Cieślar - kierownik szkoły powszechnej w Wiśle-Centrum - we wrześniu 1940, obaj w obozie koncentracyjnym w Gusen oraz Jerzy Niemiec - kierownik szkoły powszechnej w Jaworniku, który ginie w Dachau w marcu 1941 roku), powoli powstaje do życia w nowej rzeczywistości.

   Jeszcze w 1945 roku staraniem ks. Józefa Szerudy reaktywowano wiślańskie Koła ZPME. Został nawet założony przez A. Niedobę w Kole Wisła-Głębce zespół "Wisła", kultywujący z powodzeniem najlepsze regionalne tradycje. Koło w Wiśle-Centrum już w 1946 bierze udział w korowodzie dożynkowym w Cieszynie i Opolu. Młodzież z Koła w Wiśle-Malince przystępuje energicznie do budowy nowej ewangelickiej kaplicy. W 1946 w Ustroniu zawiązuje się Tymczasowy Zarząd ZPME województwa Śląskiego.
   Drugi Walny Zjazd reaktywowanego Związku odbywa się w Wiśle i Ustroniu (3-5.07.1948). Wśród gości Zjazdu witano ks. Andrzeja Wantułę, który dopiero co powrócił z Anglii. Niestety coraz trudniejsza sytuacja polityczna, szykany skierowane w zorganizowane formy pracy młodzieżowej, spowodowały oficjalne zawieszenie działalności odczytowej, turystyczno-sportowej i społeczno-politycznej, ograniczając się do jedynej możliwej, czyli chórowej. W tej sytuacji zaniechano, lub mocno ograniczono działalność szybko odradzającego się ZPME, bowiem po wojnie, w krótkim czasie, pod kierunkiem Gustawa Nierostka, wznowiono działalność w 25 przedwo-jennych kołach z liczbą ok. 2000 członków.

   W 1957 r. III Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego powołuje Komisję Młodzieżową oraz duszpasterzy młodzieżowych. Od początku 1977 działa pierwszy Ogólnopolski Duszpasterz młodzieży, wiślanin - ks. Mieczysław Cieślar. Wcześniej, bo od 1969 roku organizowane są coroczne Ogólnopolskie Zjazdy Młodzieży, z których XVII zorganizowano w Wiśle (19-20.10.1985) przy zaproszeniu proboszczów, ks. Karola Samca i ks. Tadeusza Konika. Dzięki talentom organizacyjnym długoletniego duszpasterza, wiślanina - ks. Karola Samca, została wydatnie poszerzona baza młodzieżowych ośrodków, od 1983 w Wiśle-Jaworniku i od 1984 w Istebnej.